Τσοκ ή Σύσφιξη Λειόκαννου Όπλου: Μαγεία ή Επιστήμη; Μέρος Α΄

Μία σχεδόν πλήρης συλλογή από τσόκ

Αχ, αυτά τα τσοκάκια… Πόσες γνώμες, πόσοι «ειδικοί», πόσα άρθρα, πόσες επιστημονικές αποδείξεις και μαρτυρίες! Αν μπείτε στο συνηθισμένο άρθρο ή σελίδα βιβλίου για τσοκ, θα δείτε τον παρακάτω (ή κάποιο αντίστοιχο) πίνακα:

 ΤΣΟΚ

 ΣΥΣΦΙΞΗ ΑΠΟΣΤΑΣΗ ΒΟΛΗΣ 
 ΚΥΛΙΝΔΡΟΣ (CYLINDER)

 0

 20m

 ΒΕΛΤΙΩΜΕΝΟΣ ΚΥΛΙΝΔΡΟΣ

(IMPROVED CYLINDER)

 0,25mm

 25m

 ΜΙΣΟ (MODIFIED) 0,50mm

30m

 ΒΕΛΤΙΩΜΕΝΟ ΜΙΣΟ

(IMPROVED MODIFIED)

 0,75mm

 35m

ΦΟΥΛ(FULL CHOKE) 1,00mm

40m

Ε λοιπόν, τα παραπάνω είναι γραμμένα με τόσο κοντόφθαλμο και απόλυτο τρόπο που είναι μπούρδες! Το γιατί, θα το καταλάβετε στη συνέχεια… Ας ξεκινήσουμε από την αρχή:

Ιστορική αναδρομή

Σχεδόν ταυτόχρονα με την κατασκευή των λειόκαννων όπλων που χρησιμοποιούσαν σκάγια, έγινε εμφανής η ανάγκη για έλεγχο της συγκέντρωσης των σκαγιών. Ανάλογα με την απόσταση βολής και το θήραμα θέλουμε και διαφορετική συγκέντρωση: Πενταπλό τραύμα στα μεγάλα ζώα, τριπλό ή τετραπλό στα μικρότερα. Περισσότερα τραύματα καταστρέφουν το θήραμα, λιγότερα δεν καταφέρνουν άμεση ακινητοποίηση. Έτσι γεννήθηκε η ιδέα της σύσφιξης ή «πνιξίματος» (choke) στο εμπρός μέρος της κάννης, η οποία ανάλογα με το μέγεθος της έδινε καλή συγκέντρωση σε συγκεκριμένη απόσταση. Σιγά σιγά λοιπόν γεννήθηκαν τα τσοκ όπως τα γνωρίζουμε σήμερα:

  1. Σταθερό τσοκ: Η κάννη είναι κατασκευασμένη με στάνταρ σύσφιξη. Για να αλλάξουμε τσοκάρισμα αλλάζουμε και κάννη. Καθόλου πρακτικό και πολύ ακριβό όπως καταλαβαίνετε… Η κάννη τυχαίνει να είναι το ακριβότερο μέρος του όπλου!
  2. Αποσπώμενο ή κινητό (mobile) τσοκ: Η κάννη διαθέτει πάσο στο οποίο βιδώνουμε έναν σωλήνα με τη σύσφιξη που επιθυμούμε. Πρακτική και λογική λύση, που μας επιτρέπει να έχουμε μαζί με το όπλο και όλες τις συσφίξεις του.
  3. Ρυθμιζόμενο τσοκ: Μια παλιά ιδέα που κατά καιρούς βγαίνει στην επιφάνεια, αλλά ποτέ δεν δούλεψε σωστά: Σε αυτήν ο σωλήνας καταλήγει σε μερικά «δάκτυλα» τα οποία «ανοιγοκλείνουν» με κάποιο παξιμάδι, μεταβάλλοντας τη σύσφιξη. Η λύση αυτή πάσχει και στη θεωρία και στην πράξη, αφού τα κενά μεταξύ των «δακτύλων» δημιουργούν αρκετές μικροπαραμορφώσεις στα σκάγια για να κάνουν την κατανομή τους πιο χαοτική, πιο απρόβλεπτη και λιγότερο αποτελεσματική…
Κινητό τσοκ έσω - έξω

Κινητό τσοκ έσω – έξω

Πρώτο Συμπέρασμα

Όπως καταλαβαίνετε, η μονή περίπτωση που αξίζει την προσοχή μας είναι το mobile τσοκ. Έχει κι αυτό τις λεπτομέρειες και τις κατηγορίες του:

Α. Ως προς την τοποθέτηση, χωρίζεται σε:

  1. Εξωτερικό, γιατί βιδώνεται εξωτερικά της κάννης. Εξέχει μπροστά και γύρω από την κάννη, δίνοντας άσχημο αισθητικό αποτέλεσμα και δυσαρεστώντας ορισμένους κατά τη σκόπευση. Παλαιομοδίτικη λύση που σπανίζει στις μέρες μας.
  2. Εσωτερικό, το οποίο βιδώνεται σε μια ειδική κοιλότητα της κάννης που υπάρχει μπροστά. Η πιο ωραία λύση στο μάτι, αλλά κάποιες φορές το μειωμένο μήκος αυτών των τσοκ επηρεάζει αρνητικά την απόδοση τους, ιδιαίτερα στις μεγάλες συσφίξεις. Είναι το μοναδικό είδος που δεν επιτρέπει αύξηση του μήκους κάννης με την αλλαγή του.
  3. Εσωτερικό – Εξωτερικό (έσω – έξω), το οποίο βιδώνεται μέσα στην κάννη αλλά εξέχει και λίγο (ως πολύ) έξω από αυτή, διατηρώντας το σωστό μήκος. Χαλάει κάπως το οπτικό αποτέλεσμα – δεν μπορούμε να τα έχουμε όλα…

Β. Ως προς το εσωτερικό σχήμα, χωρίζεται σε:

  1. Κωνικό, δηλαδή ένας κώνος που σφίγγει σταδιακά από την αρχή ως το τέλος. Συνηθίζεται από ορισμένους σύγχρονους κατασκευαστές, αλλά και από εξειδικευμένες βιοτεχνίες «αγωνιστικών» τσοκ.
  2. Κωνικό – Παράλληλο (conical – parallel), το οποίο αποτελείται από έναν κώνο που συγκεντρώνει τα σκάγια και μετά έναν κοντό κυλινδρικό σωλήνα που τα «κρατά» σταθερά στο σχήμα που πήραν από τον κώνο. Ίσως η πιο στάνταρ λύση με τις περισσότερες εφαρμογές.
  3. Σύνθετου σχήματος, που μπορεί να είναι υπερβολή (hyperbolic) ή κάτι αντίστοιχο αντί για τον κλασσικό κώνο. Μοντέρνα λύση που φαίνεται να δουλεύει καλά.
  4. «Καμπάνα» ή bell choke, δηλαδή ανάποδος κώνος που ανοίγει αντί να κλείνει. Σε κάποιες μορφές είναι απλά κύλινδρος, αλλά λίγο μεγαλύτερος από την πραγματική διάμετρο του αυλού της κάννης – τυπικά κατά περίπου 0,2mm. Είναι ένα είδος τσοκ που αυξάνει τη διασπορά και χρησιμοποιείται κυρίως σε ατσάλινα σκάγια για να καταπολεμήσει την πολύ πυκνή τους συγκέντρωση σε κοντινές αποστάσεις.
  5. Tula (Τούλα τσοκ). Πήρε το όνομα του από την πόλη της πρώην Σοβιετικής Ένωσης στην οποία σχεδιάστηκε, και έδωσε αμέσως άριστα και ιστορικά αποτελέσματα στο σκοπευτήριο. Αποτελείται από ένα μεγάλο άνοιγμα σε σχέση με τη διάμετρο του αυλού της κάνης, με μήκος περίπου 15cm (θάλαμος διαστολής). Στη συνέχεια το τσοκ κλείνει πάλι, παραμένοντας όμως λίγο πιο ανοικτό από τον αρχικό αυλό. Το ανορθόδοξο αυτό σχήμα (αν έχουμε αρκετά σκάγια – πάνω από 30 γραμμάρια) δίνει άριστη κατανομή για βολές σε πολύ κοντινές αποστάσεις, όπως αυτές στο skeet. Για την ακρίβεια δίνει φαρδιά κατανομή και μεγάλη ουρά στην άτρακτο των σκαγιών, διορθώνοντας μικρά λάθη στην προσκόπευση με φράγμα πυρός. Η επιτυχία του Tula και των Ρώσων σκοπευτών ήταν τέτοια, που τώρα το ολυμπιακό skeet διεξάγεται υποχρεωτικά με 24 γραμμάρια σκάγια! Τα Tula είναι σταθερά τσοκ κατά κανόνα, αλλά μπορούν να εφαρμοστούν και ως κινητά (αλλά όχι εσωτερικά).
  6. Ραβδωτό. Έχει ελικοειδείς ραβδώσεις εσωτερικά και χρησιμοποιείται με ειδικά σχεδιασμένα μονόβολα. Αυξάνει το ωφέλιμο βεληνεκές και την ακρίβεια του όπλου. Είναι παράνομο στην Ελλάδα.

Γ. Ως προς το υλικό, χωρίζεται σε:

  1. Χρωμιομολυβδενιούχου χάλυβα. Πρακτικά χρησιμοποιεί υλικό κάννης. Φτηνή λύση που δουλεύει, αλλά σκουριάζει κιόλας…
  2. Ανοξείδωτου χάλυβα. Χρησιμοποιούνται ειδικά κράματα που έχουν προδιαγραφές σωλήνων πυρηνικών αντιδραστήρων! Ακριβό σχετικά, αλλά το καλό πράγμα στοιχίζει.
  3. Τιτανίου. Είναι πανάκριβα λόγω της περιορισμένης παραγωγής τους (το τιτάνιο δεν είναι απαραίτητα πιο ακριβό από ένα ειδικό ατσάλι). Χρησιμοποιούνται για να ελαφρώσουν λιγάκι το εμπρός μέρος του όπλου, από επαγγελματίες σκοπευτές που ζητούν το απόλυτο. Βλητικά δεν έχουν ιδιαίτερα πλεονεκτήματα.
  4. Κρυογενούς χάλυβα. Ψύχονται κάτω από τους -190 βαθμούς Κελσίου για να αποκτήσουν πιο γερή και ομοιόμορφη κρυσταλλική δομή. Καλή η θεωρία, αλλά δεν έχω διαπιστώσει κάποια διαφορά όταν τα χρησιμοποίησα.
  5. Ενισχυμένου χρωμιομολυβδενιούχου χάλυβα. Σχετικά νέο φρούτο αυτό, μας προέκυψε με τα ατσάλινα σκάγια που μας επιβάλλονται σιγά σιγά. Τα σκάγια αυτά περνούν τρομερές πιέσεις στα τσοκ, οπότε χρειαζόμαστε ειδικά υλικά αν πρόκειται να χρειαστούμε μεγάλη σύσφιξη. Ακριβά και ογκώδη ορισμένες φορές, σπάνια αποτελούν την ιδανική λύση.

Για να διαβάσετε το υπόλοιπο άρθρο (που περιέχει και το «ζουμί» της υπόθεσης) πατήστε ΕΔΩ.

Σχόλια

Σχόλια


Comments

Τσοκ ή Σύσφιξη Λειόκαννου Όπλου: Μαγεία ή Επιστήμη; Μέρος Α΄ — Χωρίς σχόλια

  1. Αγαπητέ, σας είναι εύκολο να μου υποδείξετε πιο από τα υπάρχοντα(3), τσοκ πρέπει κατά την άποψή σας, να χρησιμοποιώ στο κυνήγι της πέρδικας;
    Σημειώστε ό,τι η πλειονότητα των βολών γίνεται από εξαιρετικά εως υποφερτά μήκη (15-40).
    Τα χρησιμοποιούμενα φυσίγγια ποικίλουν σε σχέση με το βάρος τους ανάλογα το ανάγλυφο της περιοχής , το ύψος και τις καιρικές συνθήκες.Συνήθως κυμαίνονται από 32gr εως 35gr. Το βάρος του όπλου, παρά την ηλικία μου, σε καμία περίπτωση δεν αποτέλεσε ανασταλτικό παράγοντα.
    Σας ευχαριστώ.

  2. Κύριε Βασιλειάδη,
    Αν διαβάσετε προσεκτικά το συγκεκριμένο άρθρο, αλλά και το πολύ σημαντικό 2ο σκέλος του εδώ:
    http://www.amynastospiti.gr/tsok-i-sysfiksi-leiokannou-oplou-mageia-i-epistimi-meros-v/

    θα καταλάβετε ότι δεν υπάρχει εύκολος τρόπος – πρέπει οπωσδήποτε να δοκιμάσουμε το όπλο μας στον πίνακα, με τα τσοκ και τα φυσίγγια που χρησιμοποιούμε, στις αποστάσεις που θέλουμε!

    Το μόνο που μπορώ να κάνω είναι να δώσω ένα γενικό «μπούσουλα», αναφέροντας το αρχικό δοκιμαστικό setup, με τι θα ξεκινούσα τις δοκιμές μου δηλαδή:
    1) Στα 15m απλό φυσίγγι στα 32g (ή λιγότερα…) και τσοκ καμπάνα. Αν δεν έχω καμπάνα, κύλινδρο.

    2) Στα 40m FULL τσοκ με σκληρά σκάγια (τουλάχιστον ημίσκληρα) και ενισχυμένη γόμωση – τα 35g που αναφέρετε ίσως δουλέψουν οριακά σε τέτοιες αποστάσεις, αν μιλάμε για ποιοτικό φυσίγγι. Προσωπικά θα έβαζα κάτι πιο ενισχυμένο.

    3) Αν έχουμε καραμπίνα που πρέπει να τα κάνει όλα με μία σύσφιξη, τότε τσοκ μισό (ή βελτιωμένο μισό για πιο δεινούς σκοπευτές), πρώτο φυσίγγι διασποράς, δεύτερο και τρίτο στα 35g που αναφέρατε…

    Καλό είναι να μην χρησιμοποιούμε πλήθος διαφορετικών φυσιγγίων, γιατί θα γίνει μπέρδεμα, τόσο στις δοκιμές, όσο και σε πραγματικές συνθήκες. Πρέπει να κρατάμε τα δεδομένα στο απλούστερο δυνατό επίπεδο. 2-3 διαφορετικά φυσίγγια είναι υπεραρκετά για ένα είδος θηράματος.

    Για οποιαδήποτε άλλη απορία, μη διστάσετε να μας γράψετε! Ελπίζω να βοήθησα, έστω και λίγο…

    Με εκτίμηση,
    Ραξής Επιτρόπου MEng

  3. Αγαπητέ Κύριε Επιτρόπου, είναι όντως συγκινητική η αμεσότητα με την οποία ανταποκριθήκατε Είναι σπουδαίο να ξεκινάς την ημέρα σου δεχόμενος ένα μικρό «θησαυρό» και το σημαντικότερο μακριά από σκοπιμότητες και άλλα εξόχως ευχάριστα που υποκριτικά κατακλύζουν την κοινωνία του σήμερα.

    Επιπρόσθετα, να διευκρινίσω για να γίνει πιο συγκεκριμένο ό,τι:

    •το τυφέκιο στο οποίο αναφέρθηκα είναι η ΜP-153, με ξύλινα μέρη, κάνη 71cm, το δε διαθέσιμο σετ των τσοκ αποδεικνύεται ό,τι δεν είναι και το μεγάλο της ατού. Κατοχή τυφεκίου 4 έτη.

    •Χρησιμοποιώ το τσοκ (κυλινδράκι), που φέρει τις περισσότερες εγκοπές (4), για την αρχόντισσα αλλά και για τη βελουδομάτα. Είναι σωστό;

    •Τα χρησιμοποιούμενα φυσίγγια διαθέτουν όλα τα χαρακτηριστικά που κάνετε μνεία στην αναφορά σας.

    Γενικά: θιασώτες ό,τι «ο καλύτερος μεζές είναι η παρέα», δέχομαι στωικά ‘ΦΙΛΙΚΕΣ λοιδορίες’ για τη BAIKAL MP-153 εξ΄αιτίας μάλλον κάποιων αλλοπρόσαλλων βολών μου καθότι με συντροφεύει στις προσπάθειες επαναπροσέγγισης ενός δρόμου αναζήτησης της χαράς αντί της αγωνίας. Εκτιμώ ό,τι εδώ έχουμε να κάνουμε με επανάσταση αυτογνωσίας και ανθρώπινης συνείδησης. Πιστεύω ακράδαντα ότι ο μόνος δρόμος, η τελευταία έξοδος προς την ελευθερία του ανθρώπου και του πλανήτη είναι η ολιστική οικολογική φιλοσοφία, σκέψη, πράξη και συμπεριφορά. Εκεί που αβίαστα ανήκει και η συνετή κυνηγεσία. Εξ΄άλλου το περιβάλλον είναι πολύ σημαντική υπόθεση για να το εμπιστευτούμε στους επαγγελματίες οικολόγους.

    Συνεπώς αφού έχουμε απορρίψει τη γοητεία του μονόδρομου, πορευόμαστε, ακόμα και τώρα, σε αφιλόξενα κυνηγετικά μονοπάτια σε δυσπρόσιτες περιοχές και η συνάντηση με την υψηλότητά της είναι συνάντηση …κορυφής. Πάντα προσθέτει κάτι νέο, μοναδικό, ανεπανάληπτο. Προσομοιάζει με τις Από-προσγειώσεις των μαχητικών Αφων που η μια με την άλλη δεν είναι ποτέ όμοιες. Αυτό το καινούργιο λοιπόν κρατώ ως μετάλλιο τιμής. Όπως σήμερα που η αριστερή πλευρά μου είναι σκοτεινή και θλιμμένη (γεμάτη μώλωπες). Είναι τα επίχειρα απ΄τη χθεσινή αναμέτρηση.

    Σε κάθε περίπτωση σας ευχαριστώ.

    Με εκτίμηση

  4. Αγαπητέ κύριε Βασιλειάδη,

    Χαίρομαι ιδιαίτερα που ο ρομαντισμός στο κυνήγι δεν έχει χαθεί. Με οπλοκάτοχους σαν κι εσάς, μπορώ να ελπίζω για το μέλλον του κυνηγιού στη χώρα μας, αλλά και για την χώρα μας γενικότερα! Κρατώ με θαυμασμό το: «…το περιβάλλον είναι πολύ σημαντική υπόθεση για να το εμπιστευτούμε στους επαγγελματίες οικολόγους…»

    Ελπίζω να αναρρώσετε άμεσα, αν και, από δική μου εμπειρία, αυτοί οι μώλωπες προσφέρουν απλόχερα τον πιο γλυκό πόνο – είμαι σίγουρος πως με εννοείτε.

    Στο θέμα μας τώρα: Το όπλο σας μάλλον ήρθε με 3 εσωτερικά τσοκ, CYLINDER, MODIFIED, FULL, όλα για μολύβδινα σκάγια (εκτός αν έχετε τη SuperMagnum):

    1) Ο κύλινδρος θα σας καλύψει σε κοντινές αποστάσεις – μπορείτε όμως να προμηθευτείτε και τον «κύλινδρο για ατσάλινα» (θα γράφει C STEEL) της Baikal, που στην πραγματικότητα είναι καμπάνα (18.6mm) τύπου έσω – έξω.

    2) Το εργοστασιακό εσωτερικό FULL τσοκ έχει απαράδεκτο μήκος για τέτοια σύσφιξη, γύρω στα 5cm. Σαν γενικό κανόνα έχουμε τέτοιες συσφίξεις με μήκος τουλάχιστον 7cm (κατά προτίμηση γύρω στα 10), για να μην παραμορφώνονται τα σκάγια και καταστραφεί η κατανομή. Θα πρότεινα κάτι ποιοτικό έσω – έξω για αυτή την εφαρμογή. Προσωπικά για «μακρινές» στο MP-153 χρησιμοποιώ ένα Trulock με σύσφιξη 0,62mm ή ένα Gemini με σύσφιξη 1mm (αμφότερα έσω – έξω), αφού το κάθε φυσίγγι έχει τις προτιμήσεις του… Δεν θα προτείνω μάρκα γιατί οι καλοί κατασκευαστές συσφίξεων είναι αρκετοί.

    3) Φυσικά μετρώ όλα τα τσοκ (έστω πρόχειρα με ένα παχύμετρο) πριν τα τοποθετήσω στο όπλο μου, και σημειώνω κάπου τη διάμετρο τους για μελλοντική χρήση.

    Δικός σας,
    Ραξής Επιτρόπου MEng
    amynastospiti.gr

Σχολιάστε

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *